แรงงานบังคับ แรงงานขัดหนี้

แรงงานบังคับ แรงงานขัดหนี้

        แรงงานบังคับ แรงงานขัดหนี้ เป็นหนึ่งปัญหาสำคัญที่ประเทศไทยกำลังเผชิญอยู่ในขณะนี้ และถูกต่างชาตินำไปโยงเข้ากับปัญหาการค้ามนุษย์ (ด้านแรงงาน) ซึ่งส่งผลกระทบต่อภาพลักษณ์ของประเทศไทยอย่างร้ายแรงงานยิ่ง แต่ตามกฎหมายของไทยแล้ว แรงงานบังคับ แรงงานขัดหนี้ ก็ไม่ใช่แรงงานที่จะเข้าข่ายการค้ามนุษย์เสียทั้งหมด ดังนั้น ท่านจะต้องมีความเข้าใจในคำนิยายของแรงงานบังคับ แรงงานขัดหนี้ ให้ดีเสียก่อน

                แรงงานบังคับ หมายถึง งานหรือบริการที่ได้จากบุคคลซึ่งทำไปโดยการถูกข่มขู่ หรือถูกกระทำด้วยวิธีการอื่นใดให้ตกอยู่ในสภาวะจำยอมทำงานนั้นโดยไม่สมัครใจ

รูปแบบของแรงงานบังคับ

1. การหลอกลวงให้ทำงาน หมายถึง จงใจปิดบังซ่อนเร้นข้อเท็จจริง เพื่อให้แรงงานหลงผิด ยินยอมทำงาน ซึ่งหากแรงงานได้รับรู้ข้อเท็จจริงที่ถูกต้องตั้งแต่ต้นก็จะไม่ยอมทำงานให้ เมื่อแรงงานตกลงทำงาน จึงมีผลให้แรงงานตกอยู่ในสภาพจำยอมทำงานโดยไม่สมัครใจ

2. การจำกัดเสรีภาพในการเดินทาง หมายถึง การจำกัดสิทธิของแรงงานด้วยการกระทำใดๆ เพื่อไม่ให้อิสระในการเดินทางไปสถานที่ใดที่หนึ่งตามความประสงค์ของแรงงาน หรือห้ามเดินทางเข้า – ออก สถานที่ทำงานหรือสถานที่พัก โดยปราศจากเหตุผลอันชอบด้วยกฎหมาย

3. การบังคับให้ทำงานโดยใช้ความรุนแรงต่อร่างกาย หมายถึง กระทำการรุนแรงแก่กายไม่ว่าจะทำด้วยใช้แรงกายภาพ หรือด้วยวิธีอื่นใด และให้หมายความรวมถึงการกระทำใดๆ ซึ่งเป็นเหตุให้แรงงานอยู่ในภาวะที่ไม่สามารถขัดขืนได้หรือจำยอมต่อสิ่งนั้น

           4. การบังคับให้ทำงานโดยการข่มขู่หรือขืนใจ หมายถึง การบังคับให้ทำงานโดยแรงงานไม่สมัครใจ แต่ต้องฝืนใจปฏิบัติตามเพราะไม่สามารถหลีกเลี่ยงหรือขัดขืนได้ โดยถูกขู่เข็ญว่าจะใช้กำลังประทุษร้าย เสรีภาพ ชื่อเสียง หรือทรัพย์สินของแรงงานนั้นเอง หรือครอบครัว รวมถึงการข่มขู่ว่าจะดำเนินการ

ตามกฎหมาย โดยมีเจตนาเพื่อจะบังคับใช้แรงงาน

5. แรงงานไม่สามารถเรียกคืนหรือเข้าถึงเอกสารส่วนบุคคลได้ หมายถึง แรงงานเรียกคืนเอกสารส่วนบุคคล หรือทรัพย์สินมีค่าอื่นๆ จากนายจ้าง แต่นายจ้างไม่ยินยอมคืนหรือกระทำการอื่นใดเพื่อจำกัดสิทธิในการเข้าถึงเอกสารส่วนบุคคลหรือทรัพย์สินมีค่าอื่นๆ ของแรงงานโดยปราศจากเหตุผลอันชอบด้วยกฎหมาย

6. การไม่จ่ายค่าจ้างหรือหักค่าจ้าง

การไม่จ่ายค่าจ้าง หมายถึง การบังคับให้แรงงานทำงานเพื่อประโยชน์ของนายจ้างว่าด้วยวิธีการใดๆ โดยมีเจตนาไม่ให้ได้รับค่าจ้างเพื่อตอบแทนการทำงาน

การหักค่าจ้าง หมายถึง การบังคับให้แรงงานทำงานเพื่อประโยชน์ของนายจ้างด้วยวิธีการใดๆ โดยจ่ายค่าจ้างเพื่อตอบแทนการทำงาน แต่มีเจตนาหักค่าจ้าง โดยปราศจากเหตุผลอันชอบด้วยกฎหมาย

7. ให้ทำงานซึ่งมีชั่วโมงการทำงานล่วงเวลาที่ยาวนาน หมายถึง การบังคับให้แรงงานทำงานเป็นเวลายาวนานหลายชั่วโมง หรือหลายวันติดต่อกันเกินกว่าระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด หรือเกินกว่าข้อตกลงร่วมกันระหว่างแรงงานกับนายจ้าง ซึ่งอาจมีการบังคับ ขู่เข็ญในรูปแบบใดรูปแบบหนึ่งให้ทำงานล่วงเวลา และได้รับค่าจ้างไม่เป็นไปตามที่กฎหมายกำหนด

 แรงงานขัดหนี้ หมายถึง การใช้แรงงานด้วยวิธีการนำภาระหนี้สินมาเป็นสิ่งผูกมัด เพื่อบังคับให้ทำงานโดยมูลหนี้นั้นเป็นมูลหนี้ที่มิชอบ มีจำนวนที่ไม่แน่นอนมีระยะเวลาและวิธีการชำระหนี้ที่ไม่ชัดเจน

 ขณะที่พระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการค้ามนุษย์ พ.ศ. 2551 (ปัจจุบันแก้ไขเพิ่มเติมโดย พระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการค้ามนุษย์ (ฉบับที่ 3) พ.ศ.2560) การค้ามนุษย์จะต้องมีองค์ประกอบสำคัญ 3 ส่วน ได้แก่

           (1) เป็นธุระจัดหา ซื้อ ขาย จำหน่าย พามาจากหรือส่งไปยังที่ใด หน่วงเหนี่ยวกักขัง จัดให้อยู่อาศัย หรือรับไว้ซึ่งบุคคลใด

(2) โดยข่มขู่ ใช้กำลังบังคับ ลักพาตัว ฉ้อฉล หลอกลวง ใช้อำนาจโดยมิชอบ ใช้อำนาจ ครอบงำบุคคลด้วยเหตุที่อยู่ในภาวะอ่อนด้อยทางร่างกาย จิตใจ การศึกษา หรือทางอื่นใดโดยมิชอบ ขู่เข็ญว่าจะใช้กระบวนการทางกฎหมายโดยมิชอบ หรือโดยให้เงินหรือผลประโยชน์อย่างอื่นแก่ผู้ปกครอง หรือผู้ดูแลบุคคลนั้นเพื่อให้ผู้ปกครองหรือผู้ดูแลให้ความยินยอมแก่ผู้กระทำความผิดในการแสวงหาประโยชน์จากบุคคลที่ตนดูแล หรือเป็นธุระจัดหา ซื้อ ขาย จำหน่าย พามาจากหรือส่งไปยังที่ใด หน่วงเหนี่ยวกักขัง จัดให้อยู่อาศัย หรือรับไว้ซึ่งเด็ก

(3) ถ้าการกระทำนั้นได้กระทำโดยมีความมุ่งหมายเพื่อเป็นการแสวงหาประโยชน์โดยมิชอบ

ทั้งนี้ การแสวงหาประโยชน์โดยมิชอบ หมายความว่า การแสวงหาประโยชน์จากการค้าประเวณี การผลิตหรือเผยแพร่วัตถุหรือสื่อลามก การแสวงหาประโยชน์ทางเพศในรูปแบบอื่น การเอาคนลงเป็นทาสหรือให้มีฐานะคล้ายทาส การนำคนมาขอทาน การตัดอวัยวะเพื่อการค้า การบังคับใช้แรงงานหรือบริการ หรือการอื่นใดที่คล้ายคลึงกันอันเป็นการขูดรีดบุคคล ไม่ว่าบุคคลนั้นจะยินยอมหรือไม่ก็ตาม

และจากวรรคข้างต้น การบังคับใช้แรงงานหรือบริการ หมายความว่า การข่มขืนใจให้ทำงานหรือให้บริการ โดยวิธีการอย่างหนึ่งอย่างใด ดังต่อไปนี้
(1) ทําให้กลัวว่าจะเกิดอันตรายต่อชีวิต ร่างกาย เสรีภาพ ชื่อเสียง หรือทรัพย์สินของบุคคลนั้นเอง หรือของผู้อื่น
(2) ขู่เข็ญด้วยประการใด ๆ
(3) ใช้กำลังประทุษร้าย
(4) ยึดเอกสารสำคัญประจำตัวของบุคคลนั้นไว้ หรือนำภาระหนี้ของบุคคลนั้นหรือของผู้อื่นมาเป็นสิ่งผูกมัดโดยมิชอบ
(5) ทําให้บุคคลนั้นอยู่ในภาวะที่ไม่สามารถขัดขืนได้

          ดังนั้น ก่อนที่จะพิจารณาว่าแรงงานบังคับ แรงงานขัดหนี้ เข้าข่ายการค้ามนุษย์หรือไม่นั้น จะต้องพิจารณาถึงองค์ประกอบของการค้ามนุษย์เสียก่อน เพราะหากไม่เข้าข่ายการค้ามนุษย์แล้วก็จะเป็นเพียงคดีแรงงานเท่านั้น ซึ่งส่วนใหญ่ข่าวเกี่ยวกับแรงงานที่เกิดขึ้นมานั้น ไม่ใช่คดีค้ามนุษย์...